Karın zarı, bir hastalık veya operasyon nedeniyle zedelendiğinde yara iyileşmesi yapışıklıklar ile meydana gelir. Yapışıklıklar (adezyon); rahim (uterus), yumurtalık kanalı (Fallop tüpleri), yumurtalıklar (overler) ve barsaklar gibi iç organlar arasında veya bunlarla karın zarı arasında olabilir. Yapışıklıkların yerine ve şiddetine göre farklı sorunlar ortaya çıkabilir. Gebe kalmayı zorlaştırabileceği gibi ağrı veya barsak tıkanıklığı sorunu bile yaratabilir. Bu sorunlardan biri ile geldiğinizde yapışıklıklardan şüpheleniriz. Tanı ve tedavi için operasyon yapılması gerekebilir.
Yapışıklıkların Nedenleri
Yapışıklığa neden olabilen hastalıklar arasında endometriozis, divertikülit (kalın barsak enfeksiyonu), apandisit, kolesistit (safra kesesi enfeksiyonu) ve karın zarı enfeksiyonu (pelvik enflamatuar hastalık – cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan kaynaklanır) bulunabilir. Hastalık ne kadar şiddetli ise yapışıklıklar da o oranda şiddetli olur.
Karın operasyonları da yapışıklıklara neden olur. Operasyon öncesinde karın zarı sağlığı çok iyi değil ise operasyon sonucunda yapışıklıklar da o kadar fazla görülür. Yapılan ameliyat tiplerinde de yapışıklıkların oluşma oranı farklıdır. Tüm ameliyatlar yapışıklıklar ile sonuçlanabilirse de laparoskopik ameliyatlarda yapışıklık, açık ameliyatlara göre daha az olacaktır. Laparoskopide karına giriş deliği küçük olduğundan doku hasarı da daha az olur. Bazı kişilerde genetik olarak yapışıklık oluşma riski diğerlerinden daha fazladır.
Yapışıklık oluşumunu önlemek için bazı cerrahi ürünler piyasaya çıkmıştır. Bunlardan elde edilen yararlar az olsa da kullanılması konusu tartışılabilir.
Yapışıklıkların Yol Açtığı Sorunlar
Kısırlık ve Gebelikte Sorunlar. Yumurtalıklar ve tüplerde oluşan yapışıklıklar doğurganlığa ciddi oranda zararlar verebilir. Tüplerde yapışıklıklar dış gebelik riskini artırır. Rahim iç tabakası yapışıklıkları kısırlık veya erken haftalarda düşüklere neden olabilir. Bu tip yapışıklıklara Asherman Sendromu adı verilir.
Barsak Tıkanıklığı. İnce barsaklar arasındaki yapışıklıklar kısmi veya tam barsak tıkanıklıklarına neden olabilir. Aslında kanserden sonra barsak yapışıklıklarının en sık nedenleri yapışıklıklardır.
Ağrı. Karın içi yapışıklıklar karın içi organların hareket etmesini önlüyor veya organları normal yerinin dışına çekiyorsa ağrıya neden olabilir.
Yapışıklıkların Tanı ve Tedavisi
Yapışıklıkların varlığını ve yerlerini belirlemenin tek yolu ameliyattır. Kısırlık sorunu yaşıyorsanız karın içi yapışıklık olup olmadığının belirlenmesi ve varsa ayrılarak tedavi edilmesi için laparoskopi yapılması gerekir.
