Amniyosentez, hamilelikte test için az miktarda amniyotik sıvının alınmasıdır. Amniyotik sıvı, fetüsü rahim içinde çevreleyen sıvıdır; fetüsün sağlığı hakkında bilgi verebilecek hücreler ve kimyasallar içerir. Amniyosentezin en yaygın nedeni, fetüsün Down sendromu veya başka genetik sendroma sahip olup olmadığını kesin olarak belirlemektir. Bu test genellikle hamileliğin 15 ila 18. haftaları arasında yapılır, ancak hamileliğin herhangi bir zamanında da yapılabilir. Amniyosentez gereğinde yapılan bir işlemdir ve çoğu anne adayına yapılması gerekmez.
Amniyosentezin en yaygın sebebi:
- Down sendromu veya kistik fibroz gibi genetik bozuklukları araştırma. Ultrason veya ebeveynde taşıyıcılık saptanması gibi genetik bir sorun olabileceği düşünülürse yapılabilir.
- Fetusta enfeksiyon.
Nöral tüp defekti (spina bifida veya anensefali gibi) tanısı, fetüsün kan grubunu (kan uyuşmazlığında önemli olabilir) veya fetüsün akciğer olgunluğunu (rahim dışında yaşamaya hazır olma) belirlemek için yapılabilir.
Amniyosentez İşlemi
Prosedürdeki ilk adım, ultrasondur. Ultrason ile fetüs, amniyotik sıvıyı, plasentayı ve rahim görülebilir.
Karın bölgesini temizledikten sonra bir iğne sokulur ve güvenli bir şekilde amniyotik sıvı cebine yönlendirmek için ultrason kullanılır. Ardından az miktarda sıvı (genellikle 30 mL’den az) alınır. İğne hafif rahatsız edici acı yapabilir.
Bazen, yeterli sıvı almak için iğneyi birden fazla kez batırmak gerekebilir. Birden fazla fetüs varsa (örneğin ikizler), her fetüsün çevresinden ayrı sıvı örneği almak için iki iğne kullanılabilir.
Amniyotik sıvı örneği test için bir laboratuvara gönderilir. Nadiren, sıvı yeterli hücre içermez. Bu durumda, amniyosentez tekrar edilebilir.
Amniyosentez Sonrası
İşlemden sonra hafif kasılma, az miktarda vajinal kanama veya vajinadan az miktarda amniyotik sıvı gelebilir.
Ancak aşağıdaki durumlarda doktorunuzu aramalısınız:
- Vajinadan sıvı gelmesi veya kanama devam ediyorsa
- Birkaç saat süren şiddetli kasılmalar varsa
- Ateşiniz 38°C’den yüksek ise
Amniyosentezden sonra normal aktivitelerinize devam edebilirsiniz. Egzersiz veya cinsel aktiviteden kaçınmak gerekli değildir.
Kan grubu Rh negatif olanara amniyosentezden sonra Rh(D) immün globulin yapılır. Bu, Rh negatif bir gebenin Rh pozitif bir fetüse hamile olması durumunda gelişebilecek sorunlara karşı gelecekteki gebelikleri korur.
Amniyosentez Komplikasyonları
Amniyosentez, nadir de olsa bazı riskler içerir. Olası komplikasyonlar şunlardır:
Amniyotik sıvı gelişi. Amniyosentezden sonra vajinadan amniyotik sıvı sızıntısı olur. Çoğu durumda, işlemden hemen sonra kendi kendine duran çok az miktarda sıvı sızıntısı vardır.
Nadir durumlarda, sızıntı devam edebilir. Bu durumda, enfeksiyon belirtileri açısından yakın izlem gerekir. Bu durumda, erken doğum da dahil olmak üzere gebelik komplikasyonu riski artar. Bu komplikasyonların riski genellikle fetüsün ne kadar suyu kaldığına bağlıdır.
Fetüsün yaralanması. Amniyosentez nedeniyle fetüste sorun olma riski çok küçüktür. Bu sorunlar, ayak, kalça bozuklukları ve akciğer problemleri olabilir.
Enfeksiyon. HIV veya hepatit gibi kronik bir enfeksiyonunuz varsa, amniyosentez sonucunda fetüsün enfekte olma olasılığı vardır.
Düşük. Amniyosentez, düşük (gebelik kaybı) riskini artırabilir. Neyse ki, düşük nadirdir. Amniyosenteze bağlı düşük riski binde bir ile üç arasındadır.
Test sonuçlarını ne zaman alacağım?
Down sendromu testinin sonuçları 7 – 14 gün içinde alınabilir.
Pozitif veya negatif test sonucunun anlamı nedir?
Pozitif sonuç, fetüste genetik problemin tespit edilebildiğini gösterir. Bazen bunu doğrulamak için daha fazla test gerekir. Ebeveynlerden alınan kan örneğinde genetik test yapılması veya fetüs üzerinde ek testler yapılması gerekebilir. Amniyosentez, fetüste genetik bir sorun olduğunu gösteriyorsa, sonuçları bir genetik danışmanla görüşmelisiniz. Sorunu anlamanızı, seçenekleriniz hakkında bilgi almanız ve ne yapacağınıza karar vermenizi sağlar.
Negatif sonuç fetüsün Down sendromu gibi bir genetik hastalığı olmadığı anlamına gelir. Ancak amniyosentez, tüm genetik problemleri veya diğer anormallikleri kontrol etmez.
Amniyosenteze Alternatifler
Amniyosentez fetüs hakkında bilgi almak için bir seçenektir. Tüm gebelere uygulanması gerekmez.
Amniyosenteze bir alternatif, koryonik villus örneklemesidir (CVS). CVS’in avantajı, amniyosentezden (hamileliğin 10 ila 12. haftalarında) daha erken yapılabilmesidir. CVS’de, vetal kayıp riski amniyosenteze benzerdir.
Fetüsün Down sendromlu olma riskini gösteren tarama testleri de vardır. Ancak bu testler, Down sendromu olup olmadığını kesin olarak söylemez. Size sadece fetüsün Down sendromlu olma olasılığını gösterir.
