Bir kadının rahim kanseri olup olamayacağını tahmin etmenin bir yolu yoktur. Bu hastalık için tarama yöntemi de yoktur. Endometrium kanserine neyin sebep olduğunu tam olarak bilemiyoruz. Yüksek risk olmadan endometriyal kanser gelişmesi mümkün olabileceği gibi, yüksek risk sahibi olanlarda da gelişmeyebilir. Fakat, aşağıdaki gruplarda yer alan kadınlar endometriyum kanseri gelişme olasılığı daha fazla olabilir.
50 ile 70 yaş arası kadınlarda risk artmıştır. Rahim kanseri tanısı koyma şansı yaş ile birlikte artar. Endometriyal kanser tanısı konulan kadınların yarısından fazlası 55 yaşından sonra tanı alır.
- Birçok rahim kanseri hormon bağımlıdır. Bir kadındaki hormon düzensizliği endometrium kanserine sebep olabilir. Kadında overler (yumurtalıklar) tarafından salgılanan ve adet siklusunu düzenleyen östrojen ve progesteron adlı hormonlar vardır. Bu hormonların düzenli salınımı her ay devam eder. Rahim kanserinde bilinen risk faktörleri kadında östrojen miktarını artıran durumlardır.
- Fazla kilolu veya obez kadınlar: Obez kadınların normal kilolu kadınlara göre endometriyal kanser geliştirme riski 2-4 kat daha fazladır. Bunun nedeni vücuttaki yağ dokusunun diğer hormonları estrojene çevirmesidir. Özellikle 25 kilo üzerinde fazlalığı olan aşırı kilolu kadınlarda olmak üzere ne kadar yüksek östrojen seviyesi o kadar fazla rahim kanseri gelişimi demektir.
- Hayvani yağlardan zengin diyet: Bu durum bir çok kanser gibi endometrium kanseri riskini de artırmaktadır. Aşırı enerji vermeleri obeziteye sebep olur, ayrıca östrojen düzeylerini artırmak gibi bir etkisi de vardır.
- Karşılanmamış östrojen hormon tedavisi alan kadınlar: Estrojen hormonunun dengeliyicisi olan progesteronu içermeyen estrojen içeren haplar veya takviyeler
- Östrojen Tedavisi: Menapozdaki kadınlarda menapozal yakınmaların tedavisi için kullanılır (kemik erimeleri, sıcak basmaları). Östrojenin bu etkisini azaltmak için progesteron kullanılabilir ancak bu durum meme kanseri riskini artırır. Bu nedenle östrojen replasman tedavisine doktorla tartışılarak karar verilmelidir. Yıllık kontroller önemsenmelidir. Anormal kanama gibi durumlarda doktora başvurulmalıdır
- Tamoxifen: Tamoxifen meme kanseri tedavisinde kulanılan bir ilaçtır ve endometrium kanseri riskini artırır.
- Menstrüel siklusları düzensiz olan kadınlar veya ovulasyon düzensizliklerine yol açan metabolik bir hastalık olan polikistik over sendomu (PCOS) öyküsü
- Toplam adet sayısı
- Menstrüel siklusu erken (12 yaşından önce) başlamış kadınlar: Estrojen menstrüel siklus için anahtar birleşendir. Bu nedenle, erken menstrürasyon kadınların hayatları boyunca daha yüksek estrojen seviyelerine maruz kalması anlamındadır.
- 50 yaşından sonra menopoza girmiş kadınlar: Menopoz, overlerin çalışmasının durmasıyla östrojenin kaybolmasına yol açar ve sıcak basması gibi belirtiler ile sonuçlanır. Eğer adet görme 50 yaştan sonra devam ederse, overlerden estrojen üretimi olacaktır ve yaşam boyu estrojen seviyesi yüksek seviyede olacaktır.
- İnfertilite öyküsü olan kadınlar
- Gebe kalmamış kadınlar: Gebelikte endometriumu koruyan progesteron hormonu artar
- Fazla kilolu veya obez kadınlar: Obez kadınların normal kilolu kadınlara göre endometriyal kanser geliştirme riski 2-4 kat daha fazladır. Bunun nedeni vücuttaki yağ dokusunun diğer hormonları estrojene çevirmesidir. Özellikle 25 kilo üzerinde fazlalığı olan aşırı kilolu kadınlarda olmak üzere ne kadar yüksek östrojen seviyesi o kadar fazla rahim kanseri gelişimi demektir.
- Kompleks atipili hiperplazisi olan kadınlar: Bu, rahim içinde eğer tedavi edilmezse kansere dönüşmesi muhtemel anormal doku varlığıdır.
- Diyabetik (şeker hastası) kadınlar
- Hipertasyonu olan kadınlar
- 50 yaşından önce kolon kanseri olan kadınlar
- Genetik yatkınlığı olan kadınlarda risk artar. Bu, kadının üç veya daha fazla aile üyesinde, (en az biri ebeveyni, kardeşi veya çocuğu olmak üzere), aşağıda sıralanan tanılardan birinin olmasını içerebilir.
- Kolon kanseri
- Hepatobiliyer sistem (karaciğer veya safra kesesi) kanseri
- Meme ve over kanseri: Meme ve over kanseri olan kadınlar, pelvik bölgeye ışın tedavisi yapılması endometrium kanseri açısından yüksek risklidir.
- Mide kanseri
- İnce barsak kanseri
- Beyin kanseri
- Deri kanserinin bazı türleri
- Aile Öyküsü: Küçük bir grup endometrium kanseri vakası ailevi kalıtsallık (genetik geçiş) gösterir. Aile üyelerinde bağırsak ve endometrium kanseri hikayesi olan kadınların genetik yatkınlık açısından danışmanlığa ihtiyacı vardır. Anormal bir gen mevcut olmadıkça, aile öyküsü bir kadında endometriyal kanser risk artışı için geçerli değildir. Kolon ve rahim kanserine karşı koruyan çeşitli genlerden birinde anormalliğe sahip olan kadınlar risk altındadır. Bu hastalık sıklıkla, kalıtımsal non-polipozis kolorektal kanser veya Lynch II sendromu olarak bilinir. Aile geçmişiniz bu durum için endişe verici ise, genetik mutasyon için tarama yapılması önerilir. Tarama kan testlerini içerir. Tarama testi için en iyi kişi kanser tanılı aile üyesidir. Gen mutasyonu olan kadınlarda endometrium örneklemesi ile tarama yapılmalıdır.
Rahim Kanserinden Korunma
Doğum kontrol ilaçlarının riski azaltıcı etkisi vardır. Bu koruma, ilaçların kullanımından sonraki 10 yıl devam eder. Şeker hastalığının kontrol altına alınması ve uygun vücut ağırlığının yakalanması endometrium kanseri riskini azaltır. Eğer menapozal belirtileriniz varsa ve östrojen replasman tedavisi almayı düşünüyorsanız doktorunuzdan endometrium kanseri riski hakkında bilgi alınız. Birçok endometrium kanseri yıllar içerisinde ve çoğu daha zararsız olan problemlerin devamı olarak oluşur. Hiperplazi endometriumun artmış büyümesi sebebiyle olan daha az ciddi bir durumdur. En fazla görülen basit hiperplazi ilaçla tedavi edilebilir ve çok az oranda endometrium kanserine sebep olabilir. Ancak diğer hiperplazi tiplerinde kanser gelişme riski fazladır. Progesteron tedavisi, histerektomi tedavide düşünülebilir.
